2021

WSiP podręczniki

Jaką rolę w edukacji odgrywa dany podręcznik?

Mimo, że wyraźnie istnieje podstawa programowa do jednego przedmiotu, a ponadto podręcznik, przypomina się nauczycielom, że nauczanie powinno odbywać się według określonego programu, a nie podręcznika, a funkcja podręcznika zależy od tego, jak dany nauczyciel wykorzystuje go w procesie nauczania i jak korzystają z niego uczniowie w czasie lekcji. Nawet te doskonałe podręczniki WSiP to chyba za mało w szkole.

Jak to możliwe, że dany podręcznik nie zapewnia całej wiedzy?

Czasami można odnieść wrażenie, że niektórzy nauczyciele znajdują sposób na to, by myśleć, że celem ich pracy jest zawsze zawarcie informacji z podręcznika w głowach poszczególnych uczniów, a przecież uczniowie muszą mieć dostęp do świata z poza lekcji. Podręcznik nie zastąpi informacji o świecie. Podkreślono samodzielność danego nauczyciela w interpretacji warunków programu nauczania (wyznaczania celów), zwracając uwagę, że dana publikacja przedstawia tylko jedną z wielu możliwych wersji nauczania z uwzględnieniem zapisów programu.

Jakie są główne funkcje danego podręcznika?

Funkcje podręcznika odnoszą się do konkretnego komunikatu. Zwraca się uwagę na szczególną systematyzację, a także logiczny układ informacji w obrębie podręcznika, uwzględniając opinie o nauczaniu. Funkcja informacyjna pokazuje funkcję zapytania dla danej publikacji. Dotychczasowa dydaktyka stoi na stanowisku, iż podany podręcznik nie może przedstawiać wyników nauki i wiedzy neuronaukowej w gotowej formie, a jedynie tak, aby uczeń biernie przyswoił sobie pewien zakres informacji. Postuluje się, aby np. WSiP podręczniki z www.taniaksiazka.pl, były tak skonstruowane, żeby:

  • inspirowały konkretnego ucznia do samodzielnego studiowania,
  • wymagały od niego umysłowej witalności i twórczej sprawności,
  • wzbudzały zainteresowanie i chęć do uczenia się określonego przedmiotu.

Jak powinna być przedstawiona w podręczniku dana podstawa programowa?

W tekście konkretnego podręcznika mogą znajdować się szczegółowe instrukcje dotyczące tego, co należy powiedzieć. Wiadomości zawarte w podręczniku są często podawane w taki sposób, że inspirują ucznia do dalszych poszukiwań według różnych źródeł. Na przykład, informacje o prezentowanym zjawisku nie zawsze są wyczerpujące. Jednocześnie dozwolone będzie wiele różnych treści w podręczniku, lub wielki podręcznik encyklopedyczno-schematyczny, doskonały, wzorcowy, strukturalny, odpowiadający myśli o aktywnym kształceniu. Informacje zawarte w danej książce powinny służyć rozwojowi ucznia, a więc powinny być zgodne z kierunkami, postawą i nauczaniem.

 

WSiP podręczniki

Dlaczego warto zawsze zastanowić się nad wyborem podręcznika szkolnego?

W czasach przed reformą edukacji problem wyboru podręcznika był o wiele mniej istotny niż obecnie. Był tylko jeden podręcznik zatwierdzony przez ministra i można było wybierać tylko tę konkretną formułę odświeżania. W podręczniku podawano informacje, które zostały opisane w jednym właściwym programie nauczania (np. podręczniki WSiP). Sytuacja ta uświadomiła, na co wszyscy uczniowie powinni zwracać uwagę. Sytuacja skomplikowała się poważnie po wprowadzeniu reformy edukacji.

Jakie są funkcje podręcznika w szkole?

Oczywiście, podręcznik jest bardzo ważny. Służy po prostu pomocą: każdemu nauczycielowi – w organizowaniu zajęć, uczniowi – w nauce. Jego zadaniem jest nie tylko zastąpienie konkretnego nauczyciela, ale także przekazanie wiedzy. Strategię poznawalności naukowej można zdobyć po prostu przez obserwację. Rodzaj skomponowanego podręcznika wpływa na poznanie przez uczniów treści zawartych w temacie. Język podręcznika powinien być klarowny, zwięzły i dokładny. Na przykład WSiP podręczniki pozwalają myśleć i zdobywać wiedzę, a także działają motywująco, pożytecznie i szkoleniowo.

Czego powinny uczyć poszczególne podręczniki?

Uważa się, że funkcja informacyjna podręczników ulega osłabieniu. Ale wartość pracy z podręcznikiem stale wzrasta, co jest zwykle niedoceniane przez twórców. Tym samym jego zadaniem powinno być aktywizowanie ucznia, wprowadzanie go w świat wiedzy, uaktywnienie uczniów do samodzielnego rozwiązywania problemów.

Jakie są trudności w wyborze podręcznika?


Mnogość programów nauczania zgodnych z wysoce niedokładną oficjalną podstawą programową spowodowała pojawienie się różnych podręczników i odrębnych zasad dotyczących edukacji. Z jednej strony dawało to elastyczność w interpretacji artykułów tego systemu, z drugiej strony upodmiotowiło ucznia i nauczyciela, z trzeciej jednak nakładało obowiązek podjęcia decyzji o wyborze podręcznika, który będzie odpowiadał jego poglądom na nauczanie, a jednocześnie od razu uwzględniał potrzeby edukacyjne uczniów. Stało się ogromną trudnością dla wielu nauczycieli. Wybór podręczników obecnie jest znacznie bardziej przypadkowy. Nauczyciel nie będzie miał też czasu na dokonanie w pełni świadomego wyboru. Poznaje on mankamenty danej publikacji, a czasem konkretne problemy merytoryczne, korzystając z podręcznika przez cały rok szkolny. Zazwyczaj, wiedząc, że podręcznik nie odpowiada szczególnym oczekiwaniom i pragnieniom uczniów, nauczyciel pozostaje z przypadkowym podręcznikiem z przyczyn ekonomicznych do końca procesu edukacji.

 

WSiP podręczniki

Jak podręczniki kształtują u uczniów umiejętność rozumienia otaczającej nas rzeczywistości?

Podręcznik może być głównym środkiem dydaktycznym. Jest to sposób na zdobycie informacji z danej dziedziny, porządkuje je, a właściwie utrwala, kształtuje określoną wiedzę oraz dodatkowo nawyki, a właściwie pomaga wykorzystać uzyskane informacje w mądrych działaniach. Dodatkowo, jest to instrument wykorzystywany do osiągania celów szkolnych, a na liście produktów tradycji, opis i analiza, które muszą uwzględniać zasady i istnienie kultury. Dodatkowo jest to świetny przedmiot analizy, czego fantastycznym przykładem są często rekomendowane WSiP podręczniki (https://www.taniaksiazka.pl/wydawnictwo/wsip) dla przedmiotów humanistycznych.

Co dokładnie powinny zawierać dobrze napisane podręczniki humanistyczne?

W ciągu ostatnich kilku lat obserwujemy wzmożoną fascynację prywatnym poziomem wrażliwości jednostki. Konieczność zrozumienia uniwersalności w wychowaniu zapewnia silną motywację osobistą, a także wynika z faktu, że obszar czyjegoś życia jest zdeterminowany jedynie przez jego doświadczenie, a wiedza jest kluczowa i fundamentalna dla życia człowieka. Wiedza potoczna, którą każdy człowiek aktywnie tworzy w swoim umyśle, nie może być odróżniana od informacji niesionych etnicznie, które powinny być traktowane jako zalecenia kulturowe. Wszystkie dane naukowe, choć związane z badaniem świata, należą do człowieka, a więc mają charakter informacji osobistej. Obydwie formy odnoszące się do wiedzy różnią się pod względem pochodzenia, mianowicie wiedza osobista pochodzi z osobistego działania, a dodatkowo wiedza społeczna pochodzi z przekazu kulturowego. Oba te rodzaje wiedzy odgrywają znaczącą rolę w budowaniu własnego prywatnego podejścia do wiedzy ogólnej.

Jak powinny być skonstruowane podręczniki dla nauk o kulturze?

Zwykle uważa się, że zdolność wiedzy przekazywanej przez nauczyciela znacznie wzbogaca rozumienie świata przez dziecko, budząc typowy rozwój jego podejścia kulturowego. Szkolną wiedzę o kulturze, o której mówią np. WSiP podręczniki, można podzielić na kilka grup. Z pierwszym typem wiedzy spotykamy się zawsze, gdy używamy nazw własnych lub ewentualnie nazw własnych, które odnoszą się do pewnego typu polecenia. Do przyswojenia tego typu wiedzy najistotniejsza jest pamięć, a jej opanowanie może nie wpłynąć znacząco na stopień zrozumienia zjawisk. Taka wiedza nie może być skonstruowana dzięki doświadczeniom, z wyjątkiem oferowania nowych informacji. Ten rodzaj informacji dominuje w dużej mierze w szkołach i jest przekazywany uczniom na lekcji.